Dette er ikkje ein liten glipp eller eit tilfeldig avvik. Det er ein alvorleg systemsvikt som rammar nokre av dei mest sårbare barna i skulen vår – kvar einaste dag.
Barn får ikkje opplæringa dei har krav på
Lovverket er krystallklart: Elevar som ikkje kan norsk godt nok, har rett til særskild språkopplæring heilt til dei meistrar nivå 3 – utan støtte.
Slik er det ikkje i Haram. I praksis er det berre elevar på nivå 0 og 1 som får enkeltvedtak og hjelp. Mange av dei som framleis treng støtte, får ingenting. Skulane manglar nødvendig kompetanse, og systemet for kartlegging og oppfølging er for svakt.
Konsekvensen er alvorleg: Barn blir sende rett inn i ordinær undervisning utan å forstå språket godt nok. Då fell dei fagleg og sosialt bak frå første dag.
Eit svik som får følgjer vidare i skuleløpet
Forsking viser at skilnaden mellom kvardagsspråk og akademisk språk er stor. Eit barn kan verke «flink i norsk» i friminuttet, men likevel streve med språket i matematikk, naturfag, samfunnsfag og leseforståing.
Når kommunen avsluttar støtta for tidleg, byggjer vi opp eit problem som for alvor slår inn på ungdomsskulen og i vidaregåande opplæring. Då handlar det ikkje berre om språk – men om fråfall.
Dette er ikkje berre eit fagleg problem. Det er eit integreringsproblem, eit rettstryggleiksproblem og eit politisk ansvar.
Vi har varsla lenge – no må fleire vakne
Haram Venstre har gjennom fleire år stilt spørsmål, etterlyst tal, peikt på svakheiter og lagt fram konkrete forslag:
-
betre kartlegging
-
fleire lærarar med kompetanse i norsk som andrespråk
-
sterkare system for oppfølging av nyankomne elevar
-
betre samspel mellom barnehage, skule og vaksenopplæring
Vi har ikkje fått gjennomslag. No ser vi resultatet svart på kvitt.
Men dette handlar ikkje om kven som fekk rett. Det handlar om konsekvensane av at kommunen ikkje har teke språkopplæringa på alvor.
No krev vi handling
Haram Venstre krev at kommunen straks:
-
styrkjer kompetansen i norsk som andrespråk
-
følgjer lova om enkeltvedtak og retten til særskild språkopplæring
-
sikrar støtte heilt til elevane meistrar nivå 3, slik lova krev
-
byggjer eit system som gir eit likeverdig tilbod ved alle skular
-
brukar vaksenopplæringa betre som ressurs
-
prioriterer dette i budsjettet
Dette er ikkje luksus. Det er ikkje noko «kjekt å ha». Det er lovpålagd opplæring – og ein grunnleggjande føresetnad for at barna våre skal lukkast.
Haram skal ikkje vere ein kommune som bryt lova. Vi skal vere ein kommune som løftar barn – ikkje ein som lèt dei falle utanfor. Inkludering må vere meir enn festtalar. Ho må vise att i klasserommet.
Rapporten gjer det tydeleg at vi ikkje er der i dag. Men vi kjem til å halde fram med å presse på til vi er det.
Christian Holstad Lilleng
Gruppeleiar, Haram Venstre